Langs de lijn op De Toekomst #2: “Jeugdscouting is veranderd”
door Jan Verdonk

Een aantal keer per jaar probeer ik wedstrijden van de Ajax-jeugd op De Toekomst te bezoeken. Niets zo leuk als met eigen ogen de jonge Amsterdamse talentjes aan het werk te zien. Bovendien is het razend interessant alle opmerkingen om je heen te horen, van fans, volgers, ouders en talentjes uit andere teams. Het levert een dieper inzicht op van het wel en wee van de Ajax-jeugdopleiding. In de rubriek “Langs de lijn op De Toekomst” ga ik namens Ajax1.nl de komende tijd in gesprek met enkele van deze mensen. In deel 2 praat ik met een intensief volger, die niet zo nodig bij naam genoemd hoeft te worden. Iets waarvoor ik uiteraard alle begrip heb.

Naast ouders met een uitgesproken mening over De Toekomst, zoals Marjan Peer vorige week, zijn er ook vele vaste volgers van de jeugd van Ajax. Vele zaterdagen per jaar staan ze langs de lijn, om er diverse teams aan het werk te zien. Zij kennen een Abdelhak Nouri al jaren, en hebben de ontwikkeling van dit soort jongens zeer nauwlettend gevolgd. De afgelopen week sprak ik met een van deze volgers. Het gesprek ging over ontwikkelingen op De Toekomst sinds de “Fluwelen Revolutie”, en ook over de veranderde jeugdscouting van Ajax.

Je hebt aangegeven niet zo nodig bij naam genoemd te worden in dit artikel, maar kun je misschien vertellen in welke hoedanigheid op De Toekomst komt? 

“Ik volg de jeugd van Ajax al zo’n 10 jaar intensief en volg met veel interesse andere BVO-opleidingen en de jeugdelftallen van de KNVB (Onder 19 t/m Onder 14). Ik bezoek jaarlijks het Marveldtoernooi voor C1-teams, een zeer interessant toernooi met deelname van nationale en internationale C1-teams. Dat is een ideaal moment om de C1 van Ajax te beoordelen. Omdat het niveau van dit toernooi dusdanig hoog is, kan je vaak goed analyseren en zo een mooie inschatting maken van de potentie van spelers.”

De Toekomst sinds de “Fluwelen Revolutie” 

Er zijn journalisten die de revolutie van Cruijff reeds als mislukt hebben bestempeld. Het voetbal van Ajax is immers eerder slechter geworden dan beter, en dit seizoen vallen ook de resultaten nog eens flink tegen. Veel supporters ageren echter tegen die conclusie. Doorgaans wijzen ze daarbij naar de jeugdopleiding van Ajax, waar grote talenten langzamerhand op de deur bij het eerste elftal beginnen te kloppen. Zo gingen Donny van de Beek en de al eerder genoemde Nouri afgelopen winterstop reeds mee op trainingskamp met de A-selectie. Voor Vaclav Cerny was destijds helaas nog geen plaats, al stelde Frank de Boer dat de jonge Tsjech dat eigenlijk wel verdiende. Het kan niet anders dan dat kansen voor deze jongens snel gaan komen. De grote vraag is echter of dat nu ook direct betekent dat het goed gaat op De Toekomst.

Er wordt door veel mensen vaak gesteld dat het goed gaat met De Toekomst. Wat vind jij van die stelling?

“Het gaat goed, maar er zijn voldoende verbeterpunten. Over het algemeen vind ik dat er nog veel winst te behalen valt, met name in het niveau van de jeugdtrainers en het completer en veelzijdiger maken van de jeugdspelers. Ten opzichte van een aantal jaren geleden vind ik niet dat het  niveau op technisch gebied erg omhoog is gegaan bij de boven- en middenbouw. Op fysiek gebied zie je dat jongere spelers sterker worden en makkelijker aanhaken op een hoger niveau. Eerstejaars B-junioren als Malen, De Ligt, Bakboord en Nunnely kunnen nu al makkelijk mee in de A2 of in sommige gevallen zelfs A1. De zwakke plekken zijn bekend bij Ajax, dus dit gaat in de toekomst zeker veranderen. Dit heeft Jasper van Leeuwen duidelijk aangegeven in AjaxLife.”

Ruben Jongkind stelde onlangs dat de huidige bovenbouw voor 80% volgens de methode-Cruijff werkt, en de onderbouw als eerste lichting voor de volle 100%. Komt dit overeen met je eigen oordeel?

“Ja, vanaf de D1/D2.”

Welke indruk maken de huidige trainers en het overige personeel op De Toekomst op je?

“Daar sta ik te ver vanaf om een echt oordeel over te vellen. Wel zet ik zo nu en dan mijn vraagtekens bij keuzes die trainers maken in hun opstellingen. Ik weet niet of het roulatiesysteem onder trainers bijdraagt aan de ontwikkeling van spelers of dat het voor spelers verwarrend werkt. De ene trainer heeft bijvoorbeeld een andere voorkeur dan een ander. Het nastreven van één duidelijke visie en lijn als opleiding zijnde en in het maken van keuzes zou een prioriteit moeten zijn, ik weet niet in hoeverre dit nu zo is.”

Veranderde scouting

Vorige week kwam de komst van jeugdspelers van buitenaf ter sprake. Marjan Peer vroeg zich openlijk af in hoeverre dit de ontwikkeling van de eigen jeugd blokkeert. In gesprek met mijn gast die vandaag centraal staat, blijkt echter dat er in die scouting het een en ander veranderd is de voorbije paar jaar.

Welke positieve ontwikkelingen heb je gezien de laatste jaren, sinds wat we ‘De Fluwelen Revolutie’ zijn gaan noemen?

“Door de nieuwe jeugdscouting is een plan opgesteld wat zeer positief ontvangen is. Te beginnen bij de jongste jeugd. Alles draait daar nu om techniek, eigen initiatief nemen en het ontwikkelen van de spelertjes op diverse ondergronden. De Twin Games worden landelijk omarmd en krijgen een goed vervolg bij de onder 12-competitie (D2). Doordat het niveau in de onderbouw omhoog gaat, kan de scouting de lat hoger leggen bij het aantrekken van spelers van andere BVO’s met extra toegevoegde waarde, of buitenlandse spelers met het stempel ‘buitencategorie’. Spelers zoals Melvin Vissers, Ottar Karlsson, Robert van Koesveld worden niet meer gehaald. Zij missen uiteindelijk specifieke kwaliteiten. Er wordt echt gekeken naar toppers in Nederland en buitencategorie uit het buitenland a la Cerny en Eriksen.”

Een jongen die je niet noemt, Hossein Zamani, schijnt volledig gescout te zijn op straat. Wat vind je van die ontwikkeling?

“Dat is zeker goed. Het is de basis van het voetbal. Of in de zaal, of op straat. Ze doen ook aan soccersquash in de onderbouw. Ideaal om een volmaakte techniek te krijgen, want alles zit erin. Het wordt wel heel interessant om de ontwikkeling van dit soort jongens te volgen. Waar leggen trainers bijvoorbeeld bij dit soort jongens de nadruk op?”

In hoeverre denk je dat er een leeftijdsgrens moet zijn bij het scouten van straatvoetballers? Het is immers bekend dat een aantal baltovenaars, zoals een Edwin Grünholz in de jaren negentig, maar amper indruk wisten te maken op het veld.

‘Bij spelers van veertien jaar of ouder wordt het lastig zulke spelers voldoende bij te brengen denk ik. Zeker nu de lat omhoog moet en gaat.”

We kunnen dus stellen dat de eerste gevolgen van de veranderde scouting zichtbaar zijn. Maar toch staan er heel wat jongens uit de E2 op het punt weggestuurd te worden. Hoe verklaar je dat?

“Die zijn onder de oude scouting binnengehaald. De nieuwe is pas actief sinds 1 augustus 2013. Die hebben uiteraard ook wel missers begaan, maar sinds de invoering van het ATP (Ajax Talenten Programma, zie ook: http://www.ajax.nl/Ajax-Nieuws/Ajax-Nieuws/Ajax-nieuws-artikel/195788/Ajax-gestart-met-Talenten-Programma.htm) worden eventuele nieuwe spelers uitvoerig bekeken en wordt de kans op missers verkleind.”

Van wie of wat word je momenteel echt enthousiast op De Toekomst? 

“Van spelers met extra kwaliteiten zoals Nouri, Van de Beek, Cerny, Eiting,  De Ligt, Malen, Nunnely, Familia Castillo, Ünüvar en trainers die spelers echt beter maken. Van de nieuwe aanwinst Liam van Gelderen (14) van AZ ben ik gecharmeerd. Als eerstejaars C-tje was hij uitblinker in de C1 van AZ. Hij kan zowel achterin als op het middenveld prima uit de voeten.

Contractbeleid jeugdspelers 

De scouting mag dan veranderd zijn en er mogen dan genoeg pareltjes rondlopen op De Toekomst, hoe voorkom je als Ajax zijnde dat de beste jongens nog voor hun debuut de stap maken naar het buitenland? Die vraag komt vaak ter sprake onder supporters, en kwam ook vorige week al aan bod in deze rubriek. Wie het EK onder de 17 tot nu toe heeft gevolgd, moet met pijn in het hart wederom vaststellen dat het zonde is dat een jongen als Timothy Fosu-Mensah reeds vertrokken is. Volgens mijn gesprekspartner van vandaag was zijn vertrek echter zonder twijfel te vermijden geweest.

Wat vind je van het huidige contractbeleid, dat contracten voor 16-jarige eigen jeugd uitsluit? 

“Ik vind dat spelers die het verdienen horen een contract te krijgen. Dus ook 16-jarigen. En vaak gaat het dan maar om twee of drie spelers. Kost de club niets en de toppers krijgen het vertrouwen van de club.”

In hoeverre is het volgens jou mogelijk om het vertrek van talenten zoals Fosu-Mensah, Peeters en Dilrosun in de toekomst te vermijden?

“Door talenten om het juiste niveau en positie te laten spelen. Timothy Fosu-Mensah stond in de C2 en C1 vaak opgesteld als linksback. Naast de verkeerde posities, speelde hij op te laag niveau en werd hij niet uitgedaagd. Zijn vertrek was absoluut te vermijden geweest. Mijn inziens moet je de toppers op hun vijftiende al een contract plus toekomstplaatje voorschotelen. Dan zie ik maar weinig spelers echt naar het buitenland vertrekken en als spelers dan alsnog vertrekken, kan je je als club niks verwijten. Maar nogmaals, dit geldt voor de twee, drie of vier spelers die de extra kwaliteiten hebben.”

Welke tip(s) zou je de mensen op De Toekomst graag willen geven? 

“Eigenlijk een samenvatting van bovenstaande: het niveau van de trainers omhoog brengen en duidelijkheid geven aan spelers en trainers (trainers en spelers prikkelen en spelers op het juiste niveau laten spelen). Eerder uitselecteren van spelers die te weinig potentie hebben of als opvulling dienen. Ik zou de A2 schrappen. De toppers zitten in A1 en B1 en door het schrappen van de A2 voorkom je dat veel kwantiteit te lang in de opleiding blijft spelen.  Ook zie ik het liefst Wim Jonk als vaste trainer van de A1, of in het roulatiesysteem als vaste trainer voor de bovenbouw.”

Of de gewenste veranderingen er zullen komen zullen we af moeten wachten. Het wordt in ieder geval interessant om te zien of de aangebrachte veranderingen in de scouting het gewenste effect zullen hebben.

Eerdere editie(s) van deze rubriek vind je hier:

– Nummer 1: https://www.ajax1.nl/langs-de-lijn-op-de-toekomst-1-marjan-peer/

————————————-

Denk jij ook van waarde te kunnen zijn voor deze rubriek, en wil je jouw verhaal ook met mij delen? Mail dan naar janverdonk_ajax1@hotmail.com of neem contact met me op via LinkedIn (https://www.linkedin.com/in/janverdonk1984)
Ajax nieuws Ajax1.nl