Met de zwaar teleurstellend uitschakeling in de voorronde van de Champions League nog vers in het achterhoofd likken de Ajacieden hun wonden. Voor het standaard bataljon aan feitenloze critici is wederom de rode loper uitgelegd om het zogeheten Plan Cruijff, zoals bij elke Europese uitschakeling, af te branden. Arno Vermeulen, woordvoerder van Steven Ten Have, voorop. Maar is dat terecht?

Even terug in de tijd. Waarom is het Plan Cruijff eigenlijk tot stand gekomen? Een groep trainers, waaronder Wim Jonk en Ruben Jongkind, vonden de manier van opleiden bij Ajax achterhaald en vonden dat deze mee moest gaan met de veranderende wereld. Jongkind, op dat moment individueel looptrainer bij Ajax, bundelde deze nieuwe inzichten in een bedrijfskundig plan en integreerde deze met de ideeën van Johan Cruijff en die van het Technisch Platform (met daarin veel oud topspelers). Het plan bevatte een hervorming van de opleiding bij Ajax. In een notendop: de nadruk zou meer op het individu worden gelegd en minder op het teamproces. Zo werden er bijvoorbeeld meer individueel trainers aangesteld en kregen de onderbouw, middenbouw en bovenbouw een Technisch Manager. Daarnaast werden spelers vaker in een hoger elftal geplaatst om zich te ontwikkelen.

Nu een aantal jaren later is dit plan grotendeels doorgevoerd op De Toekomst. Dit tot tevredenheid van de mensen die het Plan Cruijff hebben omarmd. Om het plan helemaal te laten slagen moet ook het eerste elftal meegaan met de ideeën en adviezen van het plan. Althans dat vinden (onder andere) Wim Jonk en Johan Cruijff. En bij deze laatste horde loopt het nu juist spaak. Dit is daarom ook de grondslag van de hedendaagse onrust binnen het Technisch Hart (de bewakers van het Plan Cruijff). Overmars en Bergkamp willen bij het eerste elftal enkel bepaalde facetten van het plan doorvoeren. Ook De Boer is die mening toebedeeld, maar dat is minder relevant aangezien hij geen onderdeel meer is van het TH.

Een aantal kernpunten die volgens Jonk/Cruijff bij en rondom het eerste elftal doorgevoerd dienen te worden zijn:

  • Nog sterkere doorstroom van jeugdspelers
  • De speelstijl
  • Stoppen met het kopen om het kopen

Met de doorstroom van jeugdspelers is op zich niets mis, al vindt Jonk dat het nog frequenter kan. De speelstijl daarentegen is een doorn in het oog van de trainers op De Toekomst en Cruijff. De voorspelbaarheid, de traagheid, het gebrek aan durf en (sinds kort) het spelen met een ‘10’ is iets wat je bij de jeugdelftallen niet ziet terugkomen. Een veel gehoorde kreet bij die-hard volgers: “Als je bij Ajax leuk voetbal wilt zien moet je naar de A1 gaan kijken”. Dit is wederom een signaal dat er op De Toekomst wel de noodzakelijke veranderingen hebben plaatsgevonden.

Daarnaast wordt het Marc Overmars aangerekend dat hij te veel aankopen heeft gedaan die niets of nauwelijks iets aan Ajax hebben toegevoegd. Bijvoorbeeld Nick Viergever, die zit nu op de bank. Andere voorbeelden zijn Duarte, die speelt bij Jong Ajax, en Van der Hoorn die nu genoegen moet nemen met een bijrol. Al met al jongens die voor flinke transfersommen zijn binnengehaald (ruim €8 miljoen!). Dan vragen mannen als Cruijff en Jonk zich terecht af waarom er niet nog meer jeugdspelers worden doorgeschoven als de aankopen toch maar een bijrol hebben. Ook Jonk en Cruijff snappen dat aankopen noodzakelijk zijn, maar ze moeten dan wel direct wat toevoegen en geen jeugdspelers voor de voeten gaan lopen. Daarom is het ook goed dat sinds kort Tscheu La Ling, op voorspraak van Cruijff, als een soort van adviseur meekijkt over de schouder van Overmars.

Al deze zaken in ogenschouw nemend vind ik de kritiek op het Plan Cruijff zwaar onterecht. Dit plan is omarmd door Ajax en dan moet je dan ook over de gehele linie laten rijpen. Nu wordt dit plan min of meer gesaboteerd door De Boer, Overmars en Bergkamp. Zij zijn de oorzaak van het (nog) niet volledig slagen van het Plan Cruijff. De externe (en interne) kritiek zou daarom juist op hun gericht moeten zijn en niet op het plan.

Daarbij wil ik nog wel even de kanttekening plaatsen dat het Plan Cruijff geen garantie is voor succes! Maar dan moeten Cruijff en consorten in ieder geval wel de kans hebben gehad om het plan in zijn volledigheid te laten slagen. En dan kan het nog steeds zo zijn dat Ajax niet wint van Rapid Wien. Maar dat is dan ook het moment waarop iedereen van mij kritisch mag zijn. De tijd zal het leren..

Bart Sanders Ajax nieuws Ajax1.nl Plan Cruijff