RvC-probleem bij Ajax: "Bemoeit zich tot aan de opstelling toe"

Oud-leden wijzen de clubstructuur aan als oorzaak van de problemen. "We kunnen constateren dat de structuur ziek is", zegt Marjan Olfers, hoogleraar sport en recht aan de Vrije Universiteit, die zelf tussen juli 2011 en april 2012 lid was van de rvc. "Dat komt doordat de checks and balances niet liggen waar ze zouden moeten liggen. Dat merk je ook aan het hoge verloop van rvc-leden."

Een andere oud-rvc'er spreekt over "een weeffout in de structuur van de club." Ook een derde oud-rvc'er uit kritiek op de structuur bij Ajax. Over het recente vertrek van drie rvc-leden zei deze persoon: het laat zien dat de constructie niet deugt en de mensen ook niet."

"Alles wat het leiden van een bedrijf moeilijk maakt, zit bij Ajax", zegt Marilieke Engbers, bestuurswetenschapper aan de Vrije Universiteit en auteur van een boek over de complexiteit van raden van commissarissen. "Ik denk ook dat ze van tevoren niet weten welke verantwoordelijkheid ze op zich nemen."

Vaak komt de rol van de bestuursraad ter sprake. "Het was onmogelijk om een rvc bij Ajax uit te voeren, door de grote stem van de aandeelhouder", stelt een oud-rvc'er. "De aandeelhouder wil zich met alles bemoeien, tot aan de opstelling toe", vertelt een andere oud-rvc'er. "Het gaat mis omdat er een directe lijn is tussen de bestuursraad en de directie."

Een andere oud-rvc'er gaat nog een stapje verder en benadrukt de druk om naar de wens van de bestuursraad te handelen: "Je luistert wel naar de aandeelhouder, maar je kunt ze niet één-op-één volgen. Als je niet luistert, wordt de druk opgevoerd om weg te gaan."

Dat de bestuursraad korte lijntjes heeft met de directie blijkt ook uit een verklaring van voorzitter Ernst Boekhorst aan het ANP, na het vertrek van Carolien Gehrels uit de rvc: "Belangrijk vind ik te benadrukken dat de verhoudingen binnen en tussen onder andere de bestuursraad en de directie goed zijn. De samenwerking is plezierig en bovenal constructief. Het nieuws van deze week heeft dan ook geen negatieve impact op de dagelijkse gang van zaken bij Ajax," liet hij weten.

Door de aanhoudende rvc-problematiek rijst de vraag of Ajax op deze manier nog wel bestuurbaar is. Volgens Olfers is dat duidelijk: "Het past gewoon niet goed bij een voetbalbedrijf. Er zit zoveel emotie in, dat bestuurders bijna net zo goed zijn als de laatste wedstrijd", vertelt ze.

Ook Engbers ziet deze constructie als niet houdbaar voor de club. "Er zijn veel mensen die denken dat ze het beter weten en die via informele routes proberen hun gelijk te halen. In deze organisatie is daar bovendien heel veel ruimte voor", legt ze uit.

Wat is dan de oplossing? "Simpeler maken en van de beurs afgaan", zegt Engbers. "Maar dan komt natuurlijk de vraag: wie gaat daarover?" Olfers sluit zich daarbij aan. "Als je in mijn hart kijkt, is Ajax en de beurs een slecht huwelijk. Destijds was het goed om een enorme zak geld op te halen, maar het is nu tijd om dit ter discussie te stellen", besluit ze.