Zo laat je als supportersvereniging je eigen merchandise maken

Je leest hier antwoord op deze vragen:

• Welke afspraken moet je eerst met de club maken?
• Hoe bepaal je wat je laat maken en in welke oplage?
• Welke producten werken het beste voor een supportersvereniging?
• Waar let je op bij ontwerp, kwaliteit, levertijd en prijs?

Waarom eigen merchandise zoveel doet voor je vereniging

Merchandise is meer dan een leuk hebbeding. Het maakt je vereniging herkenbaar, zeker als je met een groep naar een uitwedstrijd gaat en iedereen dezelfde sjaal of pet draagt. Daarnaast bindt het je leden: mensen dragen graag iets waar ze bij horen. En eerlijk is eerlijk, een goed verkopend artikel levert ook geld op voor de kas, waarmee je weer bussen, sfeeracties of een jubileumavond kunt betalen.

Belangrijk om te beseffen: je maakt geen clubmerchandise, maar verenigingsmerchandise. Dat verschil bepaalt bijna alles wat hierna komt.

Regel eerst de rechten, daarna pas de rest

Clubnamen, clublogo's en shirtontwerpen zijn beschermd als merk. Een betaaldvoetbalorganisatie werkt met licenties en officiële partners, en heeft er belang bij dat daar netjes mee wordt omgegaan. Als supportersvereniging mag je in principe je eigen naam en je eigen logo gebruiken, maar niet zomaar dat van de club. Een leverancier die veel met evenementen en verenigingen werkt, zoals Eventgoodz, denkt graag mee over het product en het ontwerp, maar de toestemming voor het gebruik van clubmerken regel je altijd zelf bij de club.

Neem daarom altijd eerst contact op met de afdeling supporterszaken of merchandising van de club voordat je iets laat drukken. Vraag concreet of je het clublogo, de clubkleuren of een clubnaam mag gebruiken, in welke vorm dat mag en of er beperkingen zijn op verkoop. Zet die afspraken op papier, ook als het gesprek gemoedelijk verloopt. Hetzelfde geldt voor spelersnamen, rugnummers en foto's van spelers: daar zitten portretrechten en licenties aan vast.

Krijg je geen toestemming voor het clublogo? Dan is dat geen ramp. Een sterk eigen ontwerp met de naam van je vereniging, het oprichtingsjaar en je eigen kleuren werkt vaak beter, omdat het uniek is en niet te koop is in de fanshop. Dezelfde aanpak gebruik je voor Team merchandise van bijvoorbeeld je eigen zaalvoetbalteam: je eigen naam, je eigen kleuren en eventueel het logo van je sponsor, zonder dat je afhankelijk bent van een licentie.

Bepaal je doel en je oplage

Weggever of verkoopartikel

Begin met de vraag wat het artikel moet doen. Een weggever voor nieuwe leden mag goedkoop zijn en hoeft niet lang mee te gaan. Een artikel dat je verkoopt, moet kwaliteit hebben, want een sjaal die na twee wasbeurten uitrafelt kost je meer goodwill dan hij oplevert.

Hoe bepaal je de oplage

De grootste misser bij verenigingen is te veel of te weinig bestellen. Werk daarom met voorinschrijving: laat leden vooraf intekenen en betalen, en tel daar een marge bovenop voor nieuwe leden en spontane verkoop. Bij kleding vraag je meteen de maat uit, want een doos vol maat XS blijft liggen. Houd er ook rekening mee dat de prijs per stuk daalt bij grotere aantallen, terwijl de opzetkosten voor het drukwerk vaak eenmalig zijn.

Kies producten die bij je vereniging passen

Niet elk product werkt voor elke vereniging. Een kleine vereniging met vijftig leden heeft meer aan pins en sjaals dan aan honderden hoodies. Onderstaand overzicht helpt je kiezen.

Zorg dat je ontwerp technisch klopt

Een ontwerp dat er op je telefoon prima uitziet, is nog geen drukbestand. Lever je logo aan als vectorbestand, bijvoorbeeld als AI, EPS of PDF, zodat het scherp blijft op elk formaat. Werk met vaste PMS-kleuren als je clubkleuren precies moeten kloppen, want een blauw op textiel valt anders uit dan hetzelfde blauw op een pet.

Let daarnaast op de druktechniek. Borduren is duurzaam en oogt netjes op petten en polo's, maar kan fijne details verliezen. Zeefdruk werkt goed voor grote oplages met weinig kleuren. Digitale transfers zijn geschikt voor kleine series met veel kleur. Vraag altijd om een digitaal voorbeeld voordat de productie start, en bij een grote bestelling ook om een fysiek sample.

Vraag bij een grote bestelling ook om een fysiek sample, zodat je precies weet wat er in de doos zit voordat de hele oplage wordt gemaakt. Leg daarnaast vast wie binnen je bestuur het laatste akkoord geeft op het drukvoorbeeld, want een fout die eenmaal gedrukt is, herstel je niet meer.

Let op kwaliteit en duurzaamheid

Bij textiel zegt het gramgewicht veel over de kwaliteit. Een T-shirt van rond de 180 gram per vierkante meter voelt steviger dan een dun exemplaar van 140 gram en gaat een stuk langer mee. Vraag daarnaast na hoe een sjaal is afgewerkt aan de randen, of de kleuren wasbestendig zijn en op welke temperatuur een shirt gewassen mag worden.

Het slimste dat je kunt doen is één exemplaar zelf een paar keer wassen en dragen voordat je de grote oplage bestelt. Zo kom je er op tijd achter of een opdruk gaat barsten of een kleur wegtrekt. Steeds meer verenigingen kiezen bovendien bewust voor biologisch katoen of gerecycled polyester, simpelweg omdat leden daar tegenwoordig naar vragen.

Speel je zelf ook in clubverband?

Veel leden van een supportersvereniging voetballen of zaalvoetballen zelf ook. Voor zo'n team geldt hetzelfde verhaal, alleen komt daar sponsoring bij kijken. Artikelen als bidons, sporttassen, keycords en trainingsshirts laten je team er als eenheid uitzien en maken tegelijk je sponsor zichtbaar. Spreek vooraf af wie welk deel van de kosten draagt, hoe groot het sponsorlogo wordt en wat er gebeurt als de sponsor na een seizoen stopt.

Plan ruim vooruit

Levertijden lopen sterk uiteen. Onbedrukte artikelen liggen soms binnen een paar werkdagen op de mat, terwijl geweven sjaals of maatwerkproducten al snel twee tot vier weken kosten. Komt het product uit het buitenland, dan kan douanecontrole daar nog dagen bij optellen.

Wil je je artikel klaar hebben voor de eerste thuiswedstrijd van het seizoen, een jubileum of de kerstperiode? Begin dan minstens twee maanden van tevoren. Reken bewust een week extra voor het goedkeuren van het ontwerp, want juist daar loopt het in verenigingen vaak vertraging op als meerdere bestuursleden moeten meekijken.

Reken je budget en verkoopprijs door

Kijk verder dan de stuksprijs. Tel eenmalige opzetkosten, verzendkosten en btw mee, en deel dat totaal door je oplage. Pas dan weet je wat een sjaal je echt kost. Vraag bij het opvragen van offertes expliciet om een all-in prijs, zodat je niet achteraf voor verrassingen staat.

Voor de verkoopprijs geldt een simpele vuistregel: je wilt uit de kosten komen en iets overhouden, maar je verkoopt aan je eigen leden. Een marge van rond de dertig tot vijftig procent is voor de meeste verenigingen realistisch. Reken vooraf uit hoeveel stuks je moet verkopen om quitte te spelen, en communiceer eerlijk waar de opbrengst naartoe gaat. Leden kopen makkelijker als ze weten dat het geld naar een sfeeractie of een busreis gaat.

In het kort

• Regel eerst schriftelijk toestemming bij de club voor logo, naam en kleuren.
• Bepaal of het een weggever of een verkoopartikel is en stem de kwaliteit daarop af.
• Werk met voorinschrijving zodat je oplage en maatverdeling kloppen.
• Lever je logo als vectorbestand aan en vraag altijd om een digitaal voorbeeld.
• Begin minstens twee maanden voor je deadline en vraag een all-in prijs.

Doe je dat, dan hangt je eigen sjaal volgend seizoen gewoon in het vak. En dat is precies de bedoeling.